Medicaltourism.pl - Turystyka zdrowotna i medyczna w Polsce

Malbork to niewielkie miasto leżące na północy Polski. Zamek w Malborku został wzniesiony przez Krzyżaków na przełomie XIII i XIV wieku. Jest jednym z największych gotyckich zamków w Europie i doskonałym przykładem średniowiecznej architektury.

Najstarszą część zamku zbudowano na planie czworokąta na naturalnym wzniesieniu nad brzegiem rzeki Nogat. Zamek był przede wszystkim budowlą obronną ale także (w latach 1309-1457) siedzibą mistrzów Zakonu Krzyżackiego a także stolicą państwa krzyżackiego. Krzyżacy to powszechnie przyjęta w Polsce nazwa niemieckiego zakonu rycerskiego założonego w roku 1190 w Palestynie w okresie krucjat w celu ochrony miejsc świętych i opieki nad pielgrzymami.
Jak Krzyżacy trafili do Malborka ?

Oficjalna nazwa  zakonu to: "Zakon Braci Szpitala Niemieckiego Najświętszej Marii Panny W Jerozolimie". W roku 1198 przekształcono go w zakon rycerski. Posiadłości w Królestwie Jerozolimy i w Europie stanowiły podstawę finansową dla działalności politycznej i wojskowej zakonu.

Zakon został sprowadzony do Polski przez księcia Konrada Mazowieckiego, który w roku 1226 przekazał Krzyżakom część ziemi chełmińskiej w zamian za przyjęcie przez zakon obowiązku obrony pogranicza. Jednak ambicje zakonu były o wiele większe. Rok wcześniej Krzyżacy zostali wypędzeni z Siedmiogrodu przez króla Węgier za wyłamywanie się spod jego władzy i próby stworzenia własnego państwa. Po przybyciu do Polski Krzyżacy systematycznie dązyli do utworzenia państwa zakonnego tym razem nad Bałtykiem.
W ciągu kolejnych lat opanowali Prusy  w dużej mierze przy pomocy sprowadzonego na pomoc Zakonowi rycerstwa niemieckiego. Na podbitych ziemiach budowali wiele zamków obronnych, które obsadzli stałą załogą. W zamkach tych utrzymywali się w okresie zimy by wiosną ruszyć na kolejną wyprawę.

O tym jak krwawe musiały być krzyżackie podboje połączone z paleniem osad i morodwaniem ludności świadczyć mogą kroniki Jana Długosza (1415-1480), który opisując dzieje  średniowiecznej Polski nazwał Krzyżaków Latrones cruce signati (Łotrzy krzyżem znaczeni).

Pierwszą część zamku w Malborku (Marienburg) wzniesiono w latach 1275–1300.
W roku 1309 wielki mistrz przeniósł swą siedzibę, a zarazem stolicę państwa zakonnego z Wenecji do Malborka.
Gdy rola Malborka zaczęła rosnąć do najstarszej części zamku zwanej Zamkiem Wysokim dobudowano Zamek Średni, który pełnił rolę hotelu. Sala Rycerska mieściła przy stołach do 400 rycerzy i była ogrzewana zimą za pomocą „hypocaustum”. Powietrze było ogrzewane w piwnicach i przez sieć kanałów i  wielu otworów w posadzce trafało do pomieszczeń. Na końcu zbudowano przedzamcze (Zamek Niski) gdzie znajdowały się olbrzymi spichlerz, stajnie, obory, stodoły, piekarnia, kuchnia, browar oraz szpital i mieszkania dla czeladzi.
System obronny zamku zbudowany jest z kilku pierścieni wysokich i grubych murów oddzielonych fosami. Każdy pierścień posiada wieże obronne, bramy i mosty.

W 1308 roku Krzyżacy zostali wezwani przez poźniejszego króla Polski Władysława Łokietka do pomocy przeciw Brandenburczykom, którzy zaatakowali Gdańsk. Krzyżacy podstępem opanowali miasto dokonując rzezi mieszkańców. Rok później zajęli całość Pomorza Gdańskiego. Dopiero to bezprawne zagarnięce Pomorza Gdańskiego uświadomiło jak niebezpieczna może być polityka Zakonu.
Dalsza ekspansja Krzyżaków prowadzona pod pozorem chrystianizacji była podstawą wieloletniego, stałego konfliktu Zakonu z Polską. Kolejnym celem do podboju dla Krzyżaków stała się Litwa. W roku 1410 na polach pod Grunwaldem wojska polski-litewskie pokonały Krzyżaków.  Przegrana bitwa i upadek prestiżu militarnego zapoczątkował także upadek rządów krzyżackich.
Zamek w Malborku podczas wojny trzynastoletniej (od 1454 do 1466) był broniony przez najemną załogę. Wojsko do obrony zamku sprowadzili Krzyżacy aż z odległych o kilkaset kilometrów Czech.  Wobec zalegania przez Krzyżaków z wypłatą żołdu, Czesi przejęli zamek w zastaw a później odsprzedali go w 1457 roku  królowi polskiemu Kazimierzowi Jagiellończykowi. Od tego czasu zamkowi nadano status czasowej rezydencji królów polskich.
Kolejne wojny polsko-krzyżackie zakończyły się ostatecznie upadkiem zakonu i utworzeniem świeckiego księstwa prus które było podporządkowane Polsce. W roku 1525 ostatni Mistrz Zakonu  Albrecht Hohenzollern złożył w Krakowie hołd  królowi polskiemu Zygmuntowi I Staremu.
Zakon został w ten sposób definitywnie usunięty z Prus chociaż skutki jego polityki osadniczej i narodowościowej nad Bałtykiem przetrwały przez całe kolejne stulecia.


Malbork był jedną z największych twierdz średniowiecznej Europy. Podczas II Wojny Światowej w 1945 r. wojska rosyjskie, używając ciężkiej artylerii zniszczyły dużą część zamku. W roku 1961 utworzono w Malborku Muzeum Zamkowe.  W 1997 roku zamek został wpisany na listę światowego dziedzictwa kulturowego UNESCO.